RDM Rotterdam

ZEF

RDM Rotterdam
ZEF, of voluit Zero Emission Fuels, wordt geleid met drie oprichters aan het roer: Jan van Kranendonk, Ulrich Starke en Hessel Jongebreur. Alle drie doorgewinterde ondernemers met een achtergrond in techniek en duurzame innovatie. Drie kapiteins op één schip, maar wel met ieder een eigen specialiteit. En juist daarom werkt het! Jan en Ulrich studeerden werktuigbouwkunde aan de Technische Universiteit in Delft en specialiseerden zich in procestechniek. Hessel, de commerciële strateeg van het trio, volgde een ander pad, maar is minstens zo belangrijk. Hij richtte meerdere succesvolle start-ups op in het ecosysteem van de TU Delft.

De gezamenlijke drive? “Iets bouwen dat écht impact maakt.” De drie kenden elkaar uit eerdere start-ups en besloten samen iets te doen wat groots en moeilijk was. “Niet perse omdat we daar rijk van worden, maar omdat de wereld het nodig heeft,” zegt Jan. Het plan kreeg vorm toen hij bij een lezing van Nobelprijswinnar Steven Chu was. “Werk aan vloeibare brandstoffen uit zon en wind,” zo klonk het. Die oproep lieten ze niet los.

Van droom naar bedrijf

In 2017 richtte ze ZEF op, maar de basis werd al eerder gelegd. “We zijn begonnen met een grondige analyse van de markt, technologie en risico’s,” vertelt Ulrich. “Pas toen we wisten wat we wilden en hoe het haalbaar zou zijn, zijn we echt gestart.” Vanuit de TU Delft bouwden ze in stilte aan hun technologie en bleven ze bewust jarenlang onder de radar. Samen met tientallen studentteams ontworp ZEF prototypes. Zonder investeerders, maar met een duidelijke missie: duurzame brandstoffen radicaal goedkoper maken.

In 2025 verhuisde ZEF naar Rotterdam en nam het zijn intrek in het Innovation Dock op RDM. “We werden hier met open armen ontvangen,” zegt Ulrich. “Van het Havenbedrijf tot de DCMR Milieudienst Rijnmond: iedereen dacht mee, zorgde dat wij hier een zachte landing hadden, en dat verdere ontwikkeling hier mogelijk werd.”

Wat doet ZEF?

ZEF ontwikkelt modulaire systemen, “een soort kastjes”. Verschillende kastjes hebben verschillende eigenschappen: CO2 en water uit de lucht afvangen, water splitsen in waterstof, en waterstof met CO2 omzetten in methanol. De systemen draaien volledig op zonne-energie, zonder netwerkaansluiting of accu’s. “Het eerste product wordt de waterstofmodule, en de volledige lucht-naar-methanol-combinatie is de stip op de horizon. Methanol is namelijk een vloeibare brandstof die eenvouding te transporteren is en gemakkelijk in al bestaande infrastructuren kan worden toegepast,” vertelt Jan.

Wat ZEF uniek maakt, is hun aanpak: in plaats van één grote fabriek, bouwen zij kleinschalige modules die massaal geproduceerd kunnen worden. “Zoals zonnepanelen: niet één grote centrale, maar honderdduizend panelen. Dat doen wij met brandstofproductie,” zo schetst Jan.

Innovatief én schaalbaar

De kern van ZEF’s innovatie zit in het denken in producten in plaats van projecten. “De traditionele chemische industrie bouwt prototypes van miljarden. Wij bouwen apparaten van een fractie van die prijs,” legt Jan uit. Daarmee verlaagt ZEF de kosten en risico’s aanzienlijk.

De eerste systemen worden nu klaargestoomd voor de markt. “Onze waterstofmodule is het verst,” vertelt Jan. ‘Daar is vraag naar in industriën die moeilijk te elektrificeren zijn, zoals raffinaderijen en cementproductie.’ De modules zijn ontworpen voor inzet op zonnige plekken wereldwijd. Zoals in Portugal en de Sahara.

De kracht van RDM

Voor een technologie die draait om veiligheid, procestechniek en energie, bleek het RDM-terrein perfect. “Hier snappen mensen waar we mee bezig zijn. Ze worden niet bang van het woord ‘waterstof’. Sterker nog, ze weten hoe je ermee werkt, en hoe je het veilig houdt,” zegt Ulrich. “We kregen een goede begeleiding van het Havenbedrijf, en directe lijnen met vergunningsverleners zoals de DCMR. En daarbij komt dan ook nog dat we omringd zijn door grote, vriendelijke buren zoals De Haas waar we stroom afnemen en af en toe een heftruck van mogen lenen.”

ZEF zit zowel in het Innovation Dock als op een buitenkavel, samen met andere innovatieve partijen zoals Ampelman en Paebll. “De sfeer is hier: ‘niet lullen, maar bouwen.’ En dat past precies bij ons,” zegt Jan. Inmiddels deelt ZEF zijn kennis, faciliteiten en zelfs veiligheidsprotocollen met bedrijven om zich heen. “Zonder deze buren en instanties in de buurt waren we niet zo soepel geland.”

Een blik in de toekomst

ZEF werkt momenteel met een vast team van zes medewerkers en drie oprichters, aangevuld met kleine studententeams. In tien jaar tijd heeft het bedrijf, zonder externe investeerders, een indrukwekkend portfolio opgebouwd. “We krijgen veel voor elkaar met weinig”, zegt Jan. “En we doen het met plezier. Onze partners werken graag met ons samen.”

De droom? “Een paar gigawatt aan kastjes in een zonnevallei, die daar de goedkoopste duurzame brandstof van de wereld produceren,” zegt Jan vastberaden. “Voor minder doen we het niet.” Toch is waakzaamheid geboden: “De investeringsbereidheid in Nederland is taai. We willen graag hier blijven bouwen. Maar als dat niet lukt, liggen andere landen op de loer.”

Wat ZEF wil is helder: innoveren in Rotterdam. Opschalen voor de wereld, en zo de energietransitie betaalbaar maken. Of zoals ze zelf zeggen: “Get shit done.”

Fotografie: Eric Fecken

Lees ook

Port Meets Space landt op RDM Rotterdam

Port Meets Space landt op RDM Rotterdam

Havenmaker bekijken